به طور كلي شبكه‌هاي راديويي و تلويزيوني در سازمان به 3 دسته عمده و كلي تقسيم مي‌شوند كه شامل شبكه‌هاي عمومي، شبكه‌هاي تخصصي و شبكه‌هاي اختصاصي هستند. شبكه‌هايي كه شما نام برديد جزو شبكه‌هاي تخصصي محسوب مي‌شوند كه موضوع خاصي به عنوان محور كل برنامه‌هايشان قرار مي‌گيرد. شبكه‌اي مثل شبكه جوان به يك قشر اجتماعي گسترده تعلق دارد و جزو شبكه‌هاي اختصاصي است. در واقع شبكه جوان بر اساس مخاطب تعريف شده است نه موضوع.

آنچه را كه ما به عنوان دوره جواني مي‌شناسيم و تعريف كرده‌ايم سني بين 15 تا 35 سال است، اما اين به اين معني نيست كه هر كسي بالاي 35 سال دارد مخاطب ما نيست. واقعيتش اين است كه هر كه دلش جوان است مخاطب ماست و ما بين 9 تا 90 سال شنونده داريم و افتخار هم مي‌كنيم كه طيف گسترده‌اي از مخاطبان را جذب كنيم.

خير، چون به همان اندازه كه ممكن است تهديدكننده باشد فضاي رشد هم ايجاد مي‌كند بستگي به اين دارد كه ما چگونه به اين رسانه‌ها نگاه ‌كنيم و چه تعاملي با آنها داشته باشيم. اتفاقا به نظر من در مجموعه‌اي كه تعداد و نوع رسانه‌ها محدود است هيچ فضاي رقابتي ايجاد نمي‌شود و در نهايت زمينه رشد و تكامل هم فراهم نمي‌شود.

... برخي از همكاران ما در راديو با عضوگيري از مخاطبان خود به نوعي همين كار را انجام مي‌دهند. همچنين ما باشگاه راديو جوان را به شكل مستقل داريم كه علاقه‌مندان در آن عضو مي‌شوند و برخي از آنها كه استعداد بيشتري در اين زمينه دارند فرصت مي‌يابند كه به شكل حرفه‌اي وارد راديو شوند.

بله همين طور است تقريبا 80 درصد نيروي انساني ما سني بين 18 تا 35 سال دارند. ضمن اين‌كه ما از نيروهاي ميانسال و مسن تر هم كه صاحب تجربه هستند استفاده مي‌كنيم. قطعا نيروهاي مطلق جوان يا مطلقا پيرو ميانسال نمي‌تواند براي راديو جوان مناسب باشد و به نظر من تركيب اين 2نيرو و همكاري آنها در كنار هم اثربخش‌تر خواهد بود.

خير. ما رابطيني در مراكز استاني داريم كه اخبار شهرستان‌ها را پوشش مي‌دهند. اتفاقا چند روز پيش يك گردهمايي در تهران برگزار كرديم كه با هماهنگي همكاران ما در معاونت مجلس و امور استان‌هاي سازمان برگزار شد. در اين گردهمايي به كمك مديران مراكز، بهترين رابطين را گزينش و انتخاب كرديم. تصميم داريم چند كارگاه آموزشي براي آنها برگزار كنيم كه به آموزش و ارتقاي حرفه‌اي آنها كمك خواهد كرد. ضمن اين‌كه اين گردهمايي موجب آشنايي و نزديكي اعضاي راديو با هم شد و زمينه همكاري مشترك آنها را فراهم ‌كرد. ما در حال حاضر نزديك به 50 گزارشگر و خبرنگار حرفه‌اي در سطح كشور داريم كه علاوه بر خبرنگاران افتخاري به همكاري با راديو جوان مي‌پردازند.

آقاي بهروز رضوي درباره گزارش توصيفي و محمدجعفر خسروي درخصوص تكنيك‌هاي مصاحبه به شكل فشرده صحبت كردند و البته آقاي آتش‌افروز هم در اين جمع حضور داشتند و تجربياتشان را در اختيار همكاران جوان‌تر قرار مي‌دادند.

طبق صحبت‌هاي مهندس ضرغامي، رئيس سازمان، رسانه ملي از جمله راديو جوان هيچ خط قرمزي در طرح و بيان ديدگاه‌ها و انديشه‌هاي جوانان ندارد. لذا مخاطبان ما مشكل يا مانعي براي طرح ديدگاه‌هاي خود در راديو جوان ندارند و بديهي است كه اين ديدگاه‌ها با هم متفاوت و گاه متضادند.البته اين‌كه مي‌گوييم كه خط قرمز نداريم به اين معني نيست كه همه مسائل مي‌تواند در راديو مطرح شود. منطقي و عقلاني است كه هر رسانه‌اي براي خود يكسري محدوديت‌هايي داشته باشد. شما در روابط شخصيتان با ديگران نيز يكسري خط قرمزها و محدوديت‌ها قائل مي‌شويد، نمي‌گذاريد تا ديگران به نام انتقاد به شما توهين كنند يا حريم‌ها را بشكنند. در چارچوب همين قاعده‌هاي كلي اخلاقي ما سعي كرده‌ايم نسبت به رسانه‌هاي ديگر آزادانه‌تر عمل كنيم و به طرح و بيان مسائلي بپردازيم كه شايد در شبكه‌هاي ديگر مطرح نمي‌شود. مثلا ما برنامه‌اي در راديو جوان داشتيم كه موضوع آن قاچاق دختران جوان بود. خوب اين يك موضوع جدي و سنگين در يك كشور اسلامي ‌مثل ماست. ولي ما وظيفه اخلاقي و حرفه‌اي خود مي‌دانيم كه خانواده‌ها و جوانان را نسبت به اين واقعيت تلخ آگاه كرده و هشدار دهيم. در كنار اين آگاهي‌بخشي و اطلاع‌رساني البته حريم‌هاي اخلاقي و ديني را هم رعايت مي‌كنيم. به هرحال برخي از مسائل اجتماعي ممكن است تلخ و ناخوشايند باشد، اما چشمپوشي رسانه از آن يا پنهانكاري در اين باره به نفع هيچ‌كس نيست و دود آن به چشم همه خواهد رفت. وظيفه ما اطلاع‌رساني و آگاهي‌بخشي است و انتقادي هم كه مطرح مي‌شود در جهت اصلاح و بهبود امور است. انتقاد در جهت اصلاح توصيه موكد مقام معظم رهبري به مسوولان است و به نظر من مسوولان نيز بايد در برابر انتقاد سعه‌صدر بيشتري داشته باشند و هر گونه انتقادي را به سوءنيت منتقد بويژه جوانان نسبت ندهند.

معيار مي‌تواند از اهميت خود موضوع روشن شود. مثلا عدم پرداختن به معضلات اجتماعي مثل قاچاق دختران يا فرار از خانه، اعتياد و... در آينده با پيامدهاي سوء و آسيب‌هايي همراه باشد كه نتيجه سوء آن براي همه خواهد بود. چند سال پيش درباره طرح بيماري ايدز نيز با مخالفت‌هايي همراه بوديم. مخالفان مي‌گفتند اين مساله در راديو و تلويزيون نبايد مطرح شود، اما اگر سياست سازمان بر عدم پرداختن به اين بيماري كه دامنه آسيب‌هاي آن فراتر از افراد بود و كل جامعه را در برمي‌گرفت قرار مي‌داشت امروز شاهد گستردگي افسار گسيخته اين بيماري در جامعه بوديم كه معلوم نبود چه پيامدهايي به همراه داشت.

كاملا درست است؛ ضمن اين‌كه اگر رسانه‌هاي خودي اين مسائل را مطرح نكنند و به مسائل جامعه خود نپردازند آنگاه رسانه‌هاي بيگانه آن را از ديدگاهي مطرح خواهند كرد كه لزوما واقعي و صادقانه نيست. آن وقت ديگر نمي‌توانيم اعتماد مخاطب را با خود همراه كنيم و افراد ديگري براي معضلات ما نسخه مي‌پيچند كه معلوم نيست ما را به كجا هدايت مي‌كنند.

با نظر كارشناسان راديو به اين نتيجه رسيديم كه برنامه‌ها و اولويت‌بندي آنها بر اساس مسائل روز يا فصل و دوره مشخص شود. به فرض با آغاز ماه مهر و بازگشايي مدارس حجم برنامه‌هاي آموزشي ما بيشتر از موضوعات ديگر خواهد بود و چون ما يك شبكه مخاطب‌محور هستيم دائم بايد مخاطب خود را رصد كنيم و در طول روز و بر اساس مسائل همگاني و روز جامعه موضوعات را اولويت‌بندي ‌كنيم.

خير. چنين تقسيم‌بندي‌اي در برنامه‌ريزي ما وجود ندارد. چون اين تفكيك‌پذيري جنسيتي خيلي براي مخاطبان جذاب نيست. طبيعي است در برنامه‌هاي مختلف درباره مسائل هر دو گروه صحبت مي‌شود، ولي ما را از وظايف اصلي خودمان دور نمي‌كند. به عبارت ديگر ما سعي مي‌كنيم به مسائل و دغدغه همه مخاطبان راديو جوان بپردازيم بدون اين‌كه چنين مرزبندي‌هايي را انجام دهيم.

درست است، ولي ما نمي‌توانيم از پيش با برچسب عام و خاص، مخاطبان خود را از گوش دادن به برخي برنامه‌ها منع كنيم. خود برنامه، معيار بهتري است تا مخاطبان خودشان تشخيص دهند كه كدام برنامه را گوش كنند. ضمن اين‌كه خيلي از مخاطبان عام يا كم‌سوادتر به گوش دادن برنامه‌هاي علمي‌ و دانشگاهي علاقه‌مند هستند و مباحث آن را پيگيري مي‌كنند. لذا ما نمي‌توانيم مخاطبان خود را در معذوريت و محدوديت قرار دهيم كه يك‌سري برنامه‌هاي خاص را گوش نكنند.

درست به همين دليل كار كردن در اين رسانه دشوارتر است و حساسيت بيشتري دارد. سن جواني حساس‌ترين دوره سني است كه در آينده هر انساني تاثير عميق مي‌گذارد؟ و رسالت مهم ما اين است كه بتوانيم به مخاطبان خود كمك كنيم تا اين دوره را به سلامت بگذرانند.

دقيقا همان‌طور است. وقتي شما براي كودكان برنامه مي‌سازيد طبيعتا از زبان كودكي براي ارتباط برقرار كردن با مخاطبان خود استفاده مي‌كنيد. طبيعتا سخن گفتن با جوانان نيز ادبيات و زبان خاص خود را دارد. در ضمن يكي از اهداف راديو جوان اين است كه نحوه درست صحبت كردن با جوانان را آموزش بدهد.

يكي از مسائل مهم ما انتخاب زبان گفت‌وگو با جوانان است. يكي از موضوعاتي كه در همايش جوان و راديو مورد بررسي قرار گرفت، زبان مناسب ارتباط با جوانان در رسانه بود. من فكر مي‌كنم ادبيات گفتاري متفاوتي نسبت به شبكه‌هاي ديگر در راديوجوان داشته باشيم؛ ادبياتي كه در عين صميمت ‌و جذاب بودن، به زبان معيار و قواعد دستور زبان فارسي وفادار باشد. رسيدن به چنين زبان و ادبياتي قطعا نيازمند كار كارشناسي و علمي‌ است كه اميدوارم يكي از نتايج خوب همايش ما در اين برنامه باشد.

به نكته خوبي اشاره كرديد. ما تلاش كرديم به هر دو بخش بپردازيم و بخشي از برنامه‌هاي خود را براي والدين و بزرگ‌ترها بگذاريم تا بتوانيم به آنها كمك كنيم كه جوانان را بهتر درك كرده و با آنها ارتباط مناسب‌تر و سازنده‌تري داشته باشند و زمينه‌اي فراهم شود تا اين دو نسل حرف يكديگر را فهميده و درست‌تر با هم رفتار كنند. حتي در طيف برنامه‌هايي درباره جوانان سعي مي‌كنيم با زبان جوانان با والدين سخن بگوييم. اصلا يكي از اهداف مهم راديو جوان كمك كردن به كاهش اختلاف و شكاف نسل‌هاست. ما تلاش مي‌كنيم پل ارتباطي مستحكم و قابل اعتمادي بين نسل جوان ديروز و نسل جوان امروز باشيم.

ما بيشتر نقش ياري‌دهنده و منعكس‌كننده فعاليت‌هاي اين مراكز و نهادها را به عهده داريم؛ اما نه اين‌كه به شكل سازمان‌يافته و رسمي‌ تعامل‌هاي گسترده داشته باشيم. البته اين به خود سازمان و تمايل او به همكاري مشترك هم بستگي دارد.

طبيعتا هر دو موردي كه اشاره كرديد هدف ماست، ولي اين‌كه در كدام يك از آنها موفق‌تر هستيم به نظر مخاطبان برمي‌گردد. ما خود را موظف مي‌دانيم كه هم به بحث‌هاي جدي بپردازيم و هم نياز آنها به اوقات فراغت را پاسخ دهيم.