رادیوم شنبه تا چهارشنبه از ساعت 9:00 به مدت 60 دقیقه

رادیو جوان

راديوم

زمینی بدون هوا!

پروندۀ ویژۀ رادیوم در این قسمت با موضوع اتمام هوا در زمین به روایت مهتاب دمیرچی، خبرنگار علمی جلو رفت.

1400/04/08
|
13:26

مهتاب دمیرچی با روایت داستانی هشدار دهنده، پروندۀ ویژه را این گونه آغاز کرد: بیایید تصور کنیم داستان از آنجایی شروع شود که یک نسل از بشر، مجبور باشد برای همیشه از کپسول اکسیژن استفاده کند و به محض تمام شدن یک کپسول از بعدی استفاده کند و در واقع تنها محصول داروخانه‌ها و محصولات پزشکی کپسول‌های اکسیژن خواهد شد. در آن زمان دیگر همه‌گیری‌ای به اسم کرونا وجود ندارد که باعث بروز مشکل تنفسی و ریوی شود، و انسان‌ها هم دچار جهش ژنتیک نخواهند شد، آن نسل از انسان‌ها دقیقا شبیه ما هستند، با این تفاوت که نمی‌توانند نفس راحتی بکشند.

وی در ادامه افزود: بهتر است بدانیم، زمانی که زمین به این مرحله برسد اکسیژن در این حد کم شده باشد، دیگر بشری وجود نخواهد داشت، دیگر انسان و موجود زنده‌ای نیست که بخواهد در کره زمین زندگی کند. خبر خوش این است که ما این روزگار را نمی‌بینیم. اما خبر بد اینکه ما رسیدن این روز را نزدیک‌تر می‌کنیم و متهم اصلی این مشکل انسان‌ است. این در صورتی است که اگر بخواهیم عامل انسانی را در نظر نگیریم، این رویداد، طی یک میلیارد سال دیگر و زمانی که خورشید در حال منبسط شدن باشد رخ خواهد داد و فرایند آن به صورت است که اتمسفر زمین هم گرم‌تر می‌شود و این گرمای اتمسفر زمین باعث افزایش ظرفیت گرمایی خودش و در نتیجه تبخیر کلی آب اقیانوس‌ها می‌شود و با تولید گازهای گلخانه‌ای اتمسفر زمین به اتمسفری به شدت غلیظ و ابرناک، دقیقا مانند سیارۀ زهره تبدیل خواهد شد.

وی در ادامه افزود: لازم است که بگویم بر اثر گرمای شدید و تابش آفتاب، تجزیۀ مولکولی اتفاق می‌افتد و مولکول‌های اکسیژن می‌شکنند و به اتم اکسیژن تبدیل می‌شوند (O² به O ) و دقیقا اینجا فرصت برای فرار اکسیژن فراهم می‌شود، یعنی زمانی که ما دیگر اکسیژنی برای تنفس نخواهیم داشت.

اگر موجودات فضایی وجود داشته باشند فکر می‌کنند که ما هنوز زنده‌ایم چون هنوز کره‌ ما قشنگ و آبی است، مثل کره‌ای که الان داریم، ولی اکسیژن در حال تخلیۀ کامل است و این فرار اکسیژن در نهایت باعث می‌شود که هیدروژن هم فرار کند و اوضاع شبیه تیتان (قمر زحل) می‌شود. جالب است بدانید، مجلۀ علمی (New scientist) مقاله‌ای منتشر کرد که اگر انسان به همین شیوه به تولید گازهای گلخانه‌ای ادامه دهد، ما باید این یک میلیارد سال را در چند صد سال آینده ببینیم.

آقای پتروسکی، استاد دانشگاه لستر انگلستان، در همین مجله در این باره نوشت: فیتوپلانگتون‌ها دو سوم اکسیژن زمین را در اقیانوس‌ها تأمین می‌کنند و حالا با افزایش دمای‌ اقیانوس به اندازۀ 6 درجه، اینها یک باره تولید اکسیژن را متوقف می‌کنند، وقتی تولید اکسیژن متوقف شود، پتانسیل افزایش ظرفیت گرمایی زمین بیش‌تر می‌شود و گرمایی که باید از خورشید به ما برسد تا زمین جو خود را از دست بدهد، خود انسان تولیدش می‌کند. به عبارت ساده‌تر، خودمان در چرخۀ زیستی زمین دخالت می‌کنیم و شرایط را برای انباشت بخار آب در اتمسفر فراهم و مسیر مرگ زمین را هموار می‌کنیم.

کارشناس برنامه با اشاره به این واقعیت که زمین فریادش را با گرم شدن اقیانوس‌ها به گوش ما می‌رساند ادامه داد: ما در یک صد سال اخیر 2 درجه دمای اقیانوس‌ها را بالا بردیم و مرجان‌های دریایی سفید شدند، خیلی از موجودات دریایی نتوانستند تطبیق پیدا کنند. جنسیت ماهی‌ها تغییر پیدا کرده است، به طوری که ماهی‌ها به سمت نر بودن متمایل شدند و گرمای آب روی زاد و ولد ماهی‌ها نیز تاثیر گذاشته است. اینها نشانه‌هایی است که ما داریم می‌بینیم. گزارشی در روزنامۀ جام جم چند ماه پیش منتشر شد که بر اثر سفید شدن مرجان‌ها و تغییر جنسیت ماهی‌ها حتی صنعت شیلات در ایران هم تحت تاثیر قرار گرفته است، یعنی ما شاید در چند دهۀ آینده در این زمینه دچار آسیب شویم.

خوب است بدانید که آقای پتروسکی هشدار داد، اگر ما نتوانیم این افزایش 2 درجه‌ای را متوقف کنیم، و این 2 درجه به 6 درجه برسد، فیتوپلانگتون‌ها به این شکل نیستند که به تدریج مانند ماهی‌ها تغییر جنسیت بدهد یا مثل مرجان‌ها به تدریج سفید شوند، آنها به یک‌باره تولید اکسیژن را متوقف خواهند کرد و نگرانی اینجاست که حتی نسل ما شاهد این تغییرات اقلیمی خواهند بود.

مهتاب دمیرچی در پایان به بیان راهکار پرداخت و اشاره کرد که راهکار اصلی روی آوردن به انرژی‌های جدید است و در این مسیر ما باید از خود زمین بهره‌ بگیریم. الان شرایط به شکلی است که تصمیم دنیا چیست اهمیتی ندارد. در یکی از نشست‌های کشور پاریس، کشور فیلیپین به اعتراض گفت چرا شما با پاهای گلی‌تان وارد فرش‌های ما می‌شوید. این جمله پیام مهمی دارد که ما باید هوای همدیگر را داشته باشیم، اقلیم خاورمیانه بسیار شکننده‌ است. طبیعتا امریکا یا کانادا نباید به توافق‌نامۀ پاریس بپیوندند، چون اگر هوا گرم‌تر شود، به نفع آنهاست، درصورتی که سیلاب‌هایش را ما تحمل می‌کنیم. پتروسکی در این مقاله یادآور شد باید کاملا انتشار این گازها را متوقف کنیم و بعد از آن دست به حفظ و نگهداری آن بزنیم البته که سخت و تقریبا کاری نشدنی است.

دسترسی سریع
رادیوم