رادیوم شنبه تا چهارشنبه از ساعت 9:00 به مدت 60 دقیقه

رادیو جوان

راديوم

واکسن یا آهنربا!

برنامۀ رادیوم در این قسمت مهمان ویژه‌ای داشت. سید علیرضا ناجی، متخصص ویروس شناسی، از واکسن کرونا و شایعات این روزها گفتند و به رفع ابهامات مربوط به آن پرداختند.

1400/03/30
|
16:25

شروع پروندۀ ویژۀ امروز با شایعۀ بروز خاصیت آهنربایی برای افراد بعد از تزریق واکسن بود. علیرضا ناجی برای پاسخ به این شایعه تشریح کرد:‌ چسبیدن اشیا با هر جنسی به بدن واقعی است. اما آیا به واکسن مربوط می‌شود یا خیر را برای شما توضیح خواهم داد.

در گذشته در واکسن‌ها از ماده‌ای به اسم «تیومرسال»، ماده‌ای جیوه‌ای، برای نگهداری واکسن استفاده می‌شد که امروزه دیگه مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و در عوض در واکسن‌ها، هیدروکسید آلومینیوم استفاده می‌شود که فلزی پارامغناطیس است. پارامغناطیس یعنی این که مواد به صورت عادی خاصیت مغناطیسی ندارند و باید در میدان‌های قوی مغناطیسی قرار بگیرند تا شاید خواص مغناطیسی از خود نشان دهند. اما نکتۀ مهم درمورد این واکسن‌ها این است که فارغ از دارا نبودن این خاصیت، میزان این ماده در واکسن‌ها آنقدر ناچیز است که احتمال بروز چنین پدیده‌ای را بر اثر تزریق واکسن غیر ممکن می‌کند. در نظر داشته باشید هر دوز واکسن بین دو دهم سی‌سی تا یک سی‌سی است. اما این به آن معنا نیست که بدن بعضی از افراد این خاصیت را ندارد. مثلا قلب یا میزان هموگلوبین خون و مثال‌هایی از این دست ممکن است این خاصیت را داشته باشد، اما هیچ‌کدام مربوط به واکسن‌ها نمی‌شود.

در ادامه وی دربارۀ واکسن‌های تولید داخل کشور افزود:‌ واکسن کوبرکت مثل واکسن سینوفارم در دستۀ واکسن‌های inactive قرار دارد و الان در انتهای فاز دوم آزمایش بالینی است. واکسن پاستور و کوبا از دستۀ واکسن‌ها پروتئینی است و وارد مرحلۀ سوم شده است.شایان ذکر است که فازهای 1 و 2 بسیار اهمیت دارند. اگر نتایج در این فازها مثبت باشند، به سراغ فاز 3 می‌رویم، زیرا در فاز سه، واکسن به روی افراد بیشتری آزمایش می‌شود و به دنبال عوارض نادر خواهیم گشت. اما اصل مطلب کفایت واکسن است. کفایت به این معنا که چه میزان ایمنی در بدن فرد ایجاد می‌شود. درصدهای اعلام شده درمورد هر واکسن بسته به منطقۀ جغرافیایی، نژاد و ... متفاوت خواهد بود و با هم قابل مقایسه نیست.

متخصص ویروس شناسی در پاسخ به این سوال که این درصدها چطور به دست می‌آیند تصریح کرد: «هدف هر واکسن، جلوگیری از بیماری علامت‌دار است. در فازهای آزمایشی بالینی ما دو گروه داریم. یکی عده‌ای که دارونما دریافت می‌کنند و دیگری عده‌ای که به آنها واکسن کووید تزریق می‌شود. حال مثلا در نظر بگیرید که در گروه دارونما، 152 نفربه کرونا مبتلا و درگروه دوم 8 نفر، یعنی در مجموع 160 مبتلا می‌شوند که آن 8 نفر که واکسن تزریق کرده‌اند می‌شوند 5 درصد کل 160 نفر مبتلا و ما می گوییم واکسن 95 درصد کفایت دارد که این عدد ممکن است بسته به عوامل گوناگونی تغییر کند، اما هر واکسنی با هر عدد کفایتی از بروز بیماری علامت‌دار و مرگ جلوگیری می کند.

علیرضا ناجی در پایان برنامه دربارۀ مراحل و فازبندی واکسن توضیح داد که در اولین قدم باید واکسن طراحی شود، فاز اول یعنی آزمایش حیوانی است. اگر آزمایش حیوانی امیدبخش بود وارد فاز دوم یا آزمایش بالینی می‌شویم. بعد از این مرحله اگر نتایج مثبت بود و مرگ و میر نداشت، به سراغ تعداد بیشتری از انسان‌ها حدود 20 یا 40 هزار نفر برای آغاز فاز سوم می‌رویم. در این مرحله دو دستاورد برای ما مهم است: «عوارض نادر احتمالی و عملکرد این واکسن در تزریق‌های زیاد».

و در آخر هم افزود واکسن‌ها ملیت نمی‌شناسند و صرفا براساس کارایی با هم مقایسه می‌شوند. پس بهتر است از آوردن نام کشور تولید کننده به جای نام تجاری واکسن‌ها خودداری کنیم.

سردبیر برنامه احسان مهرجو و مجری آن سیاوش صفاریان‌پور و تهیه‌کنندۀ آن شایان بهلولی است است.



دسترسی سریع
رادیوم