رادیوم شنبه تا چهارشنبه از ساعت 9:00 به مدت 60 دقیقه

رادیو جوان

راديوم

در مسیر ادویه!

مریم فقیهی، روزنامه نگار علمی، مهمان برنامه رادیوم بودند و دربارۀ ادویه‌ها و علت استفاده و ضرروت آن در مناطق گوناگون زمین صحبت کردند.

1400/03/25
|
12:21

در بسیاری از جنگ‌ها، طرف پیروز، به جای دریافت سکه و پول برای غرامت، درخواست فلفل می‌کرد. حتی مارکوپولو هم برای خرید ادویه سفر خود را از ایتالیا آغاز کرد و در جالب است بدانید که در پشت سر کشف قاره امریکا هم داستان خرید ادویه وجود دارد. کریستف کلمپ برای خرید ادویه از اسپانیا راهی هند شد و در راه به خاطر اشتباه در مسیریابی، امریکا را کشف کرد. این مقدماتی بود که مریم فقیهی با بیان آن به سراغ داستان ادویه‌ها رفت.

ادویه‌ها یا کانی‌هایی مثل نمک‌اند یا بخش‌هایی از گیاهان گوناگون‌اند که البته ارزش غذایی و کالری چندانی ندارند. پس چرا ادویه مصرف می‌کنیم، سوالی است که به برای پاسخ آن چندین احتمال وجود دارد. نظر اول این بوده است که در گذشته برای مخفی کردن بو و طعم غذای فاسد شده از ادویه‌ها استفاده می‌شده، اما این احتمال خیلی سریع رد شد. زیرا مصرف غذای فاسد باعث مرگ می‌شده. فرضیۀ دوم که الان البته به نظریه تبدیل شده این است که به دلیل خواص آنتی میکروبی یا همان ضد میکروبی از ادویه‌ها برای نگهداری بیشتر مواد غذایی استفاده می‌کردند. زیرا ادویه‌ها علاوه‌بر اینکه می‌توانند باکتری‌ها را بکشند، رشد بعضی از آنها را نیز مهار می‌کنند.

وی در ادامه گفت برای اثبات این ادعا باید بتوانیم پاسخ چند سوال را بدهیم. طبق این فرضیه در مناطق گرمسیر، فسادپذیری مواد غذایی بیشتر است، پس باید ادویۀ بیشتری مصرف کنند که در واقعیت هم همین‌طور است. مورد دوم این است که باید در غذاهای گوشتی از ادویۀ بیشتری استفاده کنیم که در دستورهای غذایی سراسر دنیا به همین شکل است. مورد سوم این است که باید از ادویه‌هایی بیشتر استفاده شود که این خواص را بیشتر دارند. در عمل هم می‌بینیم که ادویه‌هایی مثل نمک، فلفل، سیر و پیاز بیشترین میزان استفاده را دارند.

اما انسان از چه زمانی متوجه شد که از ادویه‌ها استفاده کند. کارشناس برنامه در پاسخ به این سوال گفت: ظهور انسان هم‌زمان با حضور حیوانات عظیم‌الجثه بود و انسان برای بقا و تغذیه به شکار می‌پرداخت. برای نگهداری از باقی ماندۀ گوشت شکار، در طول زمان یادگرفت که از ادویه‌ها استفاده کند تا از فاسد شدن مواد غذایی جلوگیری کند. اما فقط ما انسان‌ها نیستیم که به خواص ضدمیکروبی گیاهان پی‌بردیم. محققان متوجه شدند که شامپازه‌ها در مواقع بیماری نوعی از گیاهان را می‌خوردند که در زنجیرۀ غذاییشان نیست.

فقیهی در پایان این نکته را خاطر نشان کرد که شاید دلیل اینکه ما گونۀ باهوش‌تری هستیم یا به عبارتی انسان خردمندیم به این دلیل است که به مرور زمان و با آزمون و خطا یادگرفتیم غذاها را پخته مصرف کنیم تا میزان کالری بیشتری به بدنمان و بعد از آن به مغزمان برسد.

سردبیر برنامۀ رادیوم آقای احسان مهرجو و تهیه کنندۀ آن شایان بهلولی است، و اجرای آن را سیاوش صفاریان‌پور بر عهده دارد.

دسترسی سریع
رادیوم